Wyciąg z ruinowiska (9)

„O bracia poloniści, siostry polonistki, stu trzydzieścioro było nas na pierwszym roku. Myśleliśmy, że nogi Boga złapaliśmy, że oto nas przyjęto do szkoły poetów. Szkoła poetów, Jesus, kurwa, ja pierdolę! Przez pięć lat stron tysiące, młodość w bibliotekach. A potem bida, bida i rozczarowanie! A potem beznadzieja i starość pariasa i wszechporażająca nas wszystkich pogarda władzy, od dyktatury, aż po demokrację…”. Tyle Adaś Miauczyński, żywa emanacja ciemnej strony i podświadomości przeciętnego Polaka, ześwirowanego od prasującej go na papier codzienności, której na imię „polskość”. Z uniwersalistycznego punktu widzenia, ten zwitek to palimpsest, na którym Borges pierwotnie zanotował swój oniryczny sen o wszechświecie, który inni nazywają Biblioteką; sen o wypełniającym ją zbiorze - hipertekście. Nadpisanym (naddrukowanym) wszystkimi możliwymi strukturami słownymi, wszystkimi możliwymi wariantami, na jakie pozwala dwadzieścia pięć symboli ortograficznych. W tym i słowami Umberto Eco, dla którego pogląd, że do biblioteki idzie się po książkę, której tytuł się zna, jest totalnym nieporozumieniem, ponieważ główną jej funkcją jest odkrywanie książek, o których istnieniu nie miało się pojęcia, a które, jak się okazuje, są nam niezbędne do życia. Mówi Eco; „(…) w sytuacji idealnej biblioteka funkcjonowałaby trochę jak stragan bukinisty, jak miejsce, gdzie dokonuje się trouvailles, a tę funkcję umożliwia wyłącznie swobodny dostęp do korytarzy z półkami”. Zatem (po pierwsze), borgesowska Biblioteka Babel nie musi być traktowana jedynie jako ponury manifest postmodernizmu; konsekwentne przekonanie, że „wszystko już było”, ale raczej jako symbol różnorodności, w której roztacza się tęsknota za tym, co trwałe, ważne,  istotne. (I po drugie), u Borgesa „świat składający się z tekstu” jest ideałem podlegającym wynaturzeniu; tu wszystko jest czytelne, opisane, ujęte w słowa, ale przy tym równie nieczytelne, jak otaczająca nas rzeczywistość. Nie potrafimy nad nim zapanować, podobnie jak nie panujemy nad rzeczywistością (vide Adaś Miauczyński). Stąd wszystko podlega prawu nieubłaganego przypadku niby w nieskończonym księgozbiorze, w składzie którego znajduje się teoretycznie wszystko, lecz w praktyce niczego nie można tam znaleźć. Na nim należy zatem się oprzeć, gdyż wracając do słów Eco, poszukuje się przede wszystkim książek, o których istnieniu nie miało się pojęcia, ale które z chwilą ich niespodziewanej dostępności, okazały się nam absolutnie niezbędne. Żaden więc empik, czy inna sieciówka ze swoją ofertą zawartą w tematycznym katalogu, nie są w stanie zbliżyć się do ideału Biblioteki wymyślonego przez argentyńskiego pisarza, w którym jest ona jak świat  i z niej się nie wychodzi, zawiera mnóstwo niedoskonałych podobizn dzieł, ale ani jednej absolutnej niedorzeczności, gdyż każda zbitka liter w języku Biblioteki posiada znaczenie. I ma głęboki sens pozorna niedorzeczność (w powyższym modelu nie występująca z gruntu rzeczy), jaką jest postrzeganie Biblioteki niczym straganu jarmarcznego bukinisty, mającego w swojej ofercie nieskończony (bo niewiadomy) katalog dzieł, lub jako kiermaszową ekspozycję po-bibliotecznych książek niechcianych, które okazały się być w danej chwili pożądane dla jednej, jedynej osoby z nieskończonej liczby możliwych wszechświatów – dla mnie… 

Katalog ostatniej wędrówki po labiryncie: H. Murakami, „Przygoda z owcą”, Wyd. „Wilga”, Warszawa 1995, G. Grass, „Wróżby kumaka”, Wyd. Morskie, Gdańsk 1992, C. Fuentes, „Lata z Laurą Diaz”, Bertelsmann Media, Warszawa 2001, A. Wajda, „O polityce, sztuce, o sobie”, Prószyński i S-ka, Warszawa, 2000, E.L. Doctorow, „Jezioro nurów”, PIW, Warszawa 1991, M. Bulatović, „Gullo, Gullo”, PIW, Warszawa 1989, J. Harasymowicz, „Samotny jastrząb”, Wyd. Łódzkie, Łódź 1995, R. Coover, „Wieczór w kinie”, PIW, Warszawa 1991, G. Grass, „Psie lata”, Wyd. Morskie, Gdańsk 1990, I. Calvino, „Jeśli zimową nocą”, PIW, Warszawa 1989, M. Twain, „Życie na Missisipi”, Czytelnik, Warszawa 1984, G. Grass, „Szczurzyca”, PIW, Warszawa 1993, M. Krűger, „Wiolonczelistka”, Wyd. W.A.B., Warszawa 2005, N. Mailer, „Amerykańskie marzenie”, PIW, Warszawa 1992, Ch. Chandler, „Ja, Fellini”, Czytelnik, Warszawa 1996, Ch. Whiting, „Hemingway idzie na wojnę”, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2000, F. Netz, „Skok pod poprzeczką”, Wyd. Śląsk, Katowice 1977, P. Sűskind, „Kontrabasista i inne utwory”, Świat Książki, Warszawa 2007, M.V. Llosa, „Marzenie Celta”, Znak, Kraków 2011, D. Delillo, „Mao II”, Noir Sur Blanc, Warszawa 2010, J-M. Laclavetine, „Przeklęta pierwsza linijka”, Prószyński i S-ka, Warszawa 2000, L. Kołakowski, „Jeśli Boga nie ma”, Znak, Kraków 1998, „Z liryki rosyjskiej XX wieku”, MAW, Warszawa 1987, K. Uniechowska-Dembińska, „Był pałac”, PIW, Warszawa 2008, A. Vazquez-Figuerora, „Ali w krainie czarów”, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2005, T. Parsons, „Za moje dziecko”, Wyd. Kuryłowicz, Warszawa 2004, M. Couto, „Ostatni lot flaminga”, PIW, Warszawa 2005, M. Akavia, „Moje powroty”, Wyd. Literackie, Kraków 2008, G. Berto, „Wenecki anonim”, Wyd. Muza, Warszawa 2003, J. Arjouni, „Idioci”, PIW, Warszawa 2006, M. Atwood, „Namiot”, DW. Bellona, Warszawa, 2007, J. Hašek, Degustacja w piwiarni”, DW. Bellona, Warszawa 1993, Y. Khadra, „Kuzynka K.”, Amber, Warszawa 2005, L. Sterne, „Podróż sentymentalna”, Wyd. Dolnośląskie, Wrocław 2005, R. Kapuściński, „Notes”, Czytelnik, Warszawa 2005.

Nominacje do Nagrody Literackiej Gdynia 2013

16 maja 2012 r., podczas IV Warszawskich Targów Książki, ogłoszono listę piętnastu książek nominowanych do Nagrody Literackiej Gdynia (dwie nominacje przypadły temu samemu autorowi).  W sumie do konkursu zgłoszono 339 tytułów.

Do nagrody nominowano:

POEZJA
1.  Jerzy Kronhold, „Epitafium dla Lucy”, Zeszyty Literackie,
2. Andrzej Niewiadomski, „Dzikie lilie”, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum   Animacji Kultury,
3. Kacper Płusa, „Ze skraju i ze światła”, Wydawnictwo Kwadratura, Łódzki Dom Kultury,
4. Andrzej Sosnowski, „Sylwetki i cienie”, Biuro Literackie,
5. Dariusz Suska, „Duchy dni”, Biuro Literackie.

PROZA
1.  Dariusz Foks, „Kebab meister”, Korporacja Ha!art,
2. Jerzy Kędzierski, „Opowieść mężczyzny, który zarabia śpiąc”, Wydawnictwo  Rosemaria,
3.  Zyta Oryszyn, „Ocalenie Atlantydy”, Weltbild Polska,
4.  Andrzej Stasiuk, „Grochów”, Wydawnictwo Czarne,
5. Szczepan Twardoch, „Morfina. Warszawa 1939: kobiety, narkotyki i zdrada”, Wydawnictwo Literackie.

ESEISTYKA
1.  Adam Lipszyc, „Sprawiedliwość na końcu języka. Czytanie Waltera Benjamina”, Wydawnictwo Universitas,
2.   Andrzej Niewiadomski, „Mapa. Prolegomena”, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”
3.   Jerzy Pilch, „Dziennik”, Wielka Litera Sp. z o. o,
4. Małgorzata Szpakowska, „Wiadomości Literackie prawie dla wszystkich”, Wydawnictwo W. A. B.,
5.   Krzysztof Środa, „Podróże do Armenii i innych krajów z uwzględnieniem najbardziej interesujących obserwacji przyrodniczych”, Wydawnictwo Czarne.

Nazwiska laureatów zostaną przedstawione podczas Gali Finałowej – 22 czerwca. Uroczystość odbędzie się na scenie rozbudowywanego Teatru Muzycznego i będzie dostępna dla widzów TVP Kultura i TVP Gdańsk. Wydarzenie tradycyjnie poprzedzi trzydniowy Festiwal „Literaturomanie” – Dni Nagrody Literackiej Gdynia, który ponownie trafi w gościnne mury Teatru Miejskiego (20 – 22 czerwca).

Źródło:

http://nagrodaliterackagdynia.pl/index.php/15-nominacji-ale-14-nominowanych#more-1935

Nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2013

W dniu dzisiejszym ogłoszono 20 nominacji do nagrody literackiej NIKE. Aż 9 z 20 nominowanych książek to powieści, a jeśli dodamy do nich  tom opowiadań, okaże się, że beletrystyka stanowi połowę tegorocznej stawki.

Nominowani:

·  Justyna Bargielska: „Bach for my baby”, Biuro Literackie, Wrocław,

·  Joanna Bator: „Ciemno, prawie noc”, W.A.B., Warszawa,

·  Sylwia Chutnik: „Cwaniary”, Świat Książki, Warszawa,

·  Anna Janko: „Powieść według św. Hanki”, Wydawnictwo Literackie, Kraków,

·  Urszula Kulbacka: „Rdzenni mieszkańcy”, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział Łódź, Łódź,

·  Tadeusz Lubelski: „Historia niebyła kina PRL”, Znak, Kraków,

·  Kaja Malanowska: „Patrz na mnie, Klaro!”, Krytyka Polityczna, Warszawa,

·  Zyta Oryszyn: „Ocalenie Atlantydy”, Świat Książki, Warszawa,

·  Igor Ostachowicz: „Noc Żywych Żydów”, W.A.B., Warszawa,

·  Zośka Papużanka: „Szopka”, Świat Książki, Warszawa,

·  Tomasz Pietrzak: „Rekordy”, Mamiko, Nowa Ruda,

·  Jerzy Pilch: „Dziennik”, Wielka Litera, Warszawa,

·  Maciej Sieńczyk: „Przygody na bezludnej wyspie”, Lampa i Iskra Boża, Warszawa,

·  Tadeusz Sobolewski: „Człowiek Miron”, Znak, Kraków,

·  Katarzyna Surmial-Domańska: „Mokradełko”, Czarne, Wołowiec,

·  Wit Szostak: „Fuga”, Lampa i Iskra Boża, Warszawa,

·  Małgorzata Szpakowska: „Wiadomości Literackie prawie dla wszystkich”, W.A.B., Warszawa,

·  Szczepan Twardoch: „Morfina”, Wydawnictwo Literackie, Kraków,

·  Krzysztof Varga: „Trociny”, Czarne, Wołowiec,

·  Mariusz Zawadzki: „Nowy wspaniały Irak”, W.A.B., Warszawa.

NIKE jest nagrodą za książkę roku. Przyznawana jest corocznie w październiku za najlepszą książkę roku poprzedniego. Celem nagrody jest promocja literatury polskiej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na powieść. Zwycięzca wyłaniany jest w trzyetapowym konkursie. Pierwszy etap to przyznanie przez jury 20 nominacji, które ogłaszane są w maju, drugi to wybór siedmiu finalistów podawany do wiadomości we wrześniu. Decyzję o przyznaniu nagrody jury podejmuje w dniu jej ogłoszenia i wręczenia. Do tego momentu ani laureat, ani finaliści obecni na sali nie znają wyniku konkursu. 

Źródło:

http://m.wyborcza.pl/wyborcza/56,105226,13920531,Nike_2013___nominacje_do_nagrody.html

Spotkanie z Tomažem Šalamunem

Instytut Mikołowski w Mikołowie zaprasza 16.05.2013 r. o godzinie 18.00 na spotkanie autorskie Tomaža Šalamuna (Słowienia) poświęcone jego książce poetyckiej Pora roku (wyd. Instytut Mikołowski, 2013. tłum. Miłosz Biedrzycki). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk. Tłumaczenie w trakcie spotkania: Agnieszka Będkowska- Kopczyk. 

Tomaž Šalamun - (urodzony 4 lipca 1941 r. w Zagrzebiu, Chorwacja) – poeta słoweński. Ukończył historię sztuki na uniwersytecie w Lublanie. Debiutancki tom wierszy Poker, wydany nakładem własnym autora w 1966 r., spotkał się z żywym oddźwiękiem, w tym z oskarżeniami autora o „nihilizm”, „dekadencję” i „nieodpowiedzialność”. Obecnie tom ten uważany jest za jeden z punktów zwrotnych w słoweńskiej literaturze XX w. W roku 1970 Šalamun, jako uczestnik grupy artystów konceptualistów OHO (nazwa pochodzi od połączenia słoweńskich wyrazów "oko" i "ucho"), wyjechał na miesięczną wystawę do Nowego Jorku, na zaproszenie Museum of Modern Art.  Następnie wielokrotnie powracał do USA na dłuższe i krótsze pobyty, podczas których napisał znaczną część swoich wierszy. W latach 1979-1981 przebywał również na stypendium w Meksyku, co wywarło istotny wpływ na jego dykcję poetycką. Po niedługim okresie zatrudnienia jako historyk sztuki w Muzeum Sztuki Współczesnej i Akademii Sztuk Pięknych w Lublanie, utrzymywał się z tłumaczeń i prac dorywczych (na skutek kolejnego „podpadnięcia” władzom socjalistycznej Jugosławii), a w późniejszym czasie całkowicie poświęcił się pracy poetyckiej. W ostatnich latach prowadził również zajęcia na wydziałach „creative writing” dwóch uniwersytetów w USA. W latach osiemdziesiątych XX w. poeta wyrażał poparcie dla dążeń niepodległościowych Słowenii. Po uzyskaniu przez Słowenię niepodległości, w latach 1996-1997 pełnił funkcję attaché kulturalnego konsulatu Republiki Słowenii w Nowym Jorku.  Opublikował ponad trzydzieści tomów poezji w języku słoweńskim, tłumaczenia jego wierszy ukazywały się również w wydaniach książkowych w kilkunastu krajach Europy i w USA.

Wydania książkowe w języku polskim:

Wiersze (wybór), Kraków:  Wydawnictwo Literackie,  1979; Straszne święta  (wybór), Kraków: Agencja Wydawnicza Zebra,  1996; Poker  (kompletne tłumaczenie debiutanckiego tomu), Katowice: Ars Cameralis Silesiae Superioris,  2002; Czytać: kochać  (wybór), Katowice: Ars Cameralis Silesiae Superioris,  2002; Jabłoń  (wybór), Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa,  2004.

Instytut Mikołowski

ul. Jana Pawła II 8/ 5

Mikołów

www.instytutmikolowski.pl

„Demoludy” w „Matrasie”

Od kilku dni „Demoludy” są dostępne w sieci księgarń „Matras”. Najprościej książkę można nabyć drogą elektroniczną, posługując się następującym linkiem.