„[…] W hotelu Chelsea poznałam wielu poetów i muzyków.
Widywałam ich w Kościele Świętego Marka i dostawałam zaproszenia na wspólne
czytania z Jimem Carrollem i Allenem Ginsbergiem. Miałam szczęście, że
wystąpiłam z tymi dwoma wielkimi poetami, ale wciąż czułam potrzebę, by iść
jeszcze dalej. Dzięki przyjacielowi poznałam Sandy’ego Bulla, wspaniałego,
elektycznego muzyka, którego płyty Fantasias
słuchałam całymi godzinami. Postanowiliśmy wspólnie czegoś popróbować w
małym nocnym klubie jazzowym. Czytałam długi poemat All the hipsters go to the movies [Wszyscy hipsterzy chodzą do kina],
który porzuciłam w połowie i już tylko improwizowałam, gdy jego ud snuł
skomplikowane frazy muzyczne. To było niesamowite doświadczenie – Bull mnie
inspirował, rzucał mi wyzwanie. Bez szczególnego planu poczyniłam pierwsze
kroki w stronę życia publicznego. Skandowałam i wyśpiewywałam wiersze,
nierzadko przy akompaniamencie elektrycznej gitary Lenny’ego Kaye’a, w
galeriach sztuki, bibliotekach, na dachach, a nawet w planetarium.
Nie jesteśmy panami samych siebie, napisał Hermann Hesse.
Długo o tym myślałam i doszłam do wniosku, że choć pewnie miał rację, to jednak
panujemy nad własnymi dziejami. Bob Dylan pozostawał moim wzorem, utożsamiałam
się całkowicie z jego językiem, sposobem chodzenia, stylem z czasów Tarantuli, koszulami z kołnierzem z
patką, ciemnymi okularami. Nigdy jednak nie czułam się jak on – zawsze czułam
się jak ja. W innych znowu chwilach nie chciałam się z nikim utożsamiać.
Wchodziłam w swój własny okres grunge’u, nosiłam kardigany na staroświeckich
sukienkach. W wojskowych butach przemierzałam Washington Square i zadawałam
sobie pytanie, jak wymodelować swoją duszę.
Lenny i ja nawiązaliśmy współpracę, która odpowiadała nam
obojgu – występowaliśmy sporadycznie przed grupką wiernych fanów, prezentując
mieszaninę poezji, trzech akordów i świętego hałasu. Intuicyjnie przyjęliśmy
kierunek na Rimbauda i z okazji stulecia publikacji Sezonu w piekle uznaliśmy, że trzeba poszerzyć nasze muzyczne
zaplecze o pianistę. Danny Fields, który miał oko do dobierania muzyków, wysłał
do nas Richarda Sohla. Richard, chłopak o złotych falistych włosach jak Tadzio
ze Śmierci w Wenecji, był od
nasmłodszy. Miał intuicję i klasyczne wykształcenie, więc potrafił grać
koncerty Mendelssohna, przeboje sceniczne i trzy-akordowe kawałki rockowe z
jednakową nonszalancją. Przy Lennym Kaye’u i Richardzie Sohlu odnalazłam i
umocniłam własny głos. Mogłam żonglować bez końca po rytmicznych strukturach
akordów Richarda, a Lenny dostał więcej swobody i mógł grać w sposób bardziej
interpretacyjny. Staliśmy się jednością, trójcą nieświętą, jak powiadał Lenny.
W 1974 roku szukaliśmy podobnych sobie umysłów i odnaleźliśmy
je w osobach Toma Verlaine’a i Richarda Hella, dwóch poetów wchodzących w skład
grupy Television. Odkryli oni nieużywany, podupadły bar CBGB na Bowery, którego
właściciel Hily Kristal pozwolił im zbudować tam małą scenę. Nie było żadnych
oczekiwań materialnych ani zasad poza jedną – być wolnym. Wszyscy szukaliśmy
czegoś nowego, łączyliśmy poezję i rocka, zupełnie obnażeni, wyzbyci
sztuczności. W pogoni za iluminacją można się ubrudzić, ale pogoń za prostotą
oczyszcza. My goniliśmy za nimi oboma […]”.
Patti Smith, Chleb aniołów (przełożył Dariusz Żukowski). Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026.








