Marta Podgórnik w IM

Instytut Mikołowski zaprasza na spotkanie autorskie Marty Podgórnik związane z promocją tomu wierszy „Kochankowie z Mocca D’Oro” (WBW, Poznań 2026). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk.

20. 11 – godz. 18

O tomie:

Słodko-gorzka nostalgia, która od zawsze towarzyszy pisarstwu Marty Podgórnik, zyskuje w „Kochankach z Mocca D’Oro” wiele nowych wymiarów. Trudno bowiem wierszom tym i precyzyjnemu warsztatowi gliwickiej poetki nie wierzyć i nie dać się zwieść, kiedy detaliczne, złożone z migawek historie na pierwszym planie układają się według poręcznych instrukcji osobowej pamięci, reminiscencji przeżyć i uczuć. Trudno więc nie wierzyć, że w skrócie opisują faktyczne zdarzenia; bez względu na komplikacje podmiotowe, rozliczne stylizacje i intertekstualność – znaki pokoleniowe i firmowe poetki, które powinny wzbudzić czytelniczą czujność. Paradoksalnie jednak właśnie konsekwentne piętrzenie miłosnych historii, opisów minionych zdarzeń, uwiarygodnianie ich środowiskowym kluczem, skrupulatnością godną świadkini oraz filmową afektywnością wskazują, że czas przeszły a także prywatność są tu jedynie umownymi wehikułami narracji, wszystko zaś, co opisuje poetka, wydarza się i dotyka nas właśnie teraz, kiedy czytamy jej wiersze.

Marta Podgórnik (ur. w 1979 r.) – poetka, krytyczka literacka, redaktorka. Opublikowała tomy poetyckie: Próby negocjacji (1996), Paradiso (2000), Długi maj (2004), Opium i Lament (2005), Dwa do jeden (2006), Pięć opakowań (1993–2008) (2008), Rezydencja surykatek (2011), Zawsze (2015), Zimna książka (2017), Mordercze ballady (2018), Przepowieść w ścinkach (2020), Erwin i Fatum (2023). Laureatka Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Jacka Bierezina (1996). Otrzymała Nagrodę Literacką Gdynia (2012) oraz Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej (2018). Mieszka w Gliwicach.

Nocna zmiana – Noc Poezji w Bukownie

Spotkanie autorskie – ważna rzecz. Poezja – wiadomo! Najważniejsza jednak jest rozmowa z przyjaciółmi. Były też czytane wiersze, czytane z „Małpy apokalipsy”, „Biura straceń” i „Radia Bla Bla”. 

Był wiersz (8)

Wiersz pochodzi z tomu „Zwłoka” wydanego nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Poleskiego Ośrodka Sztuki w Łodzi Łódź 2010. Wcześniej był opublikowany w kwartalniku literackim „Red.” Nr 2 (12) 2010. Na temat wiersza rozmawiałem z Robertem Rutkowskim w ramach jego autorskiego cyklu „Jeszcze zdarzają się wiersze”. Rozmowa została najpierw opublikowana na „Robert Rutkowski – Blog Literacki”, październik, 2010 r. , przedruk w Kwartalniku Literacko-Artystycznym „sZAFa", Nr 42 marzec 2012 r.

Życie wewnętrzne (66)

„[…] W hotelu Chelsea poznałam wielu poetów i muzyków. Widywałam ich w Kościele Świętego Marka i dostawałam zaproszenia na wspólne czytania z Jimem Carrollem i Allenem Ginsbergiem. Miałam szczęście, że wystąpiłam z tymi dwoma wielkimi poetami, ale wciąż czułam potrzebę, by iść jeszcze dalej. Dzięki przyjacielowi poznałam Sandy’ego Bulla, wspaniałego, elektycznego muzyka, którego płyty Fantasias słuchałam całymi godzinami. Postanowiliśmy wspólnie czegoś popróbować w małym nocnym klubie jazzowym. Czytałam długi poemat All the hipsters go to the movies [Wszyscy hipsterzy chodzą do kina], który porzuciłam w połowie i już tylko improwizowałam, gdy jego ud snuł skomplikowane frazy muzyczne. To było niesamowite doświadczenie – Bull mnie inspirował, rzucał mi wyzwanie. Bez szczególnego planu poczyniłam pierwsze kroki w stronę życia publicznego. Skandowałam i wyśpiewywałam wiersze, nierzadko przy akompaniamencie elektrycznej gitary Lenny’ego Kaye’a, w galeriach sztuki, bibliotekach, na dachach, a nawet w planetarium.

Nie jesteśmy panami samych siebie, napisał Hermann Hesse. Długo o tym myślałam i doszłam do wniosku, że choć pewnie miał rację, to jednak panujemy nad własnymi dziejami. Bob Dylan pozostawał moim wzorem, utożsamiałam się całkowicie z jego językiem, sposobem chodzenia, stylem z czasów Tarantuli, koszulami z kołnierzem z patką, ciemnymi okularami. Nigdy jednak nie czułam się jak on – zawsze czułam się jak ja. W innych znowu chwilach nie chciałam się z nikim utożsamiać. Wchodziłam w swój własny okres grunge’u, nosiłam kardigany na staroświeckich sukienkach. W wojskowych butach przemierzałam Washington Square i zadawałam sobie pytanie, jak wymodelować swoją duszę.

Lenny i ja nawiązaliśmy współpracę, która odpowiadała nam obojgu – występowaliśmy sporadycznie przed grupką wiernych fanów, prezentując mieszaninę poezji, trzech akordów i świętego hałasu. Intuicyjnie przyjęliśmy kierunek na Rimbauda i z okazji stulecia publikacji Sezonu w piekle uznaliśmy, że trzeba poszerzyć nasze muzyczne zaplecze o pianistę. Danny Fields, który miał oko do dobierania muzyków, wysłał do nas Richarda Sohla. Richard, chłopak o złotych falistych włosach jak Tadzio ze Śmierci w Wenecji, był od nasmłodszy. Miał intuicję i klasyczne wykształcenie, więc potrafił grać koncerty Mendelssohna, przeboje sceniczne i trzy-akordowe kawałki rockowe z jednakową nonszalancją. Przy Lennym Kaye’u i Richardzie Sohlu odnalazłam i umocniłam własny głos. Mogłam żonglować bez końca po rytmicznych strukturach akordów Richarda, a Lenny dostał więcej swobody i mógł grać w sposób bardziej interpretacyjny. Staliśmy się jednością, trójcą nieświętą, jak powiadał Lenny.

W 1974 roku szukaliśmy podobnych sobie umysłów i odnaleźliśmy je w osobach Toma Verlaine’a i Richarda Hella, dwóch poetów wchodzących w skład grupy Television. Odkryli oni nieużywany, podupadły bar CBGB na Bowery, którego właściciel Hily Kristal pozwolił im zbudować tam małą scenę. Nie było żadnych oczekiwań materialnych ani zasad poza jedną – być wolnym. Wszyscy szukaliśmy czegoś nowego, łączyliśmy poezję i rocka, zupełnie obnażeni, wyzbyci sztuczności. W pogoni za iluminacją można się ubrudzić, ale pogoń za prostotą oczyszcza. My goniliśmy za nimi oboma […]”.

Patti Smith, Chleb aniołów (przełożył Dariusz Żukowski). Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2026.

Premiera poetycka SPP o/w Łodzi i DL w Łodzi – Ewa Filipczuk

Nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Domu Literatury w Łodzi ukazała się książka poetycka Ewy Filipczuk Rozsypywanie szkła. Tom ukazał się w serii W, t. 3.