Korespondencja (78)

Swoje opowiadania Jan Himilsbach – przyjaciel poety Józefa Gielo i jego kompan od awantur i kieliszka – wystukiwał na maszynie, ponieważ miał taki charakter pisma, którego nieraz sam nie umiał odczytać. Pierwszą maszyną do pisania, jaką używał, był stary «Remington». Później pożyczył ją autorowi „Powrotów” i maszyna przepadła. Gielo prawdopodobnie ją przepił. Himilsbach zmuszony był kupić sobie następną. Inną wersję tej historii podaje kolejny znajomy Józefa Gielo, fotograf Erazm Ciołek: „Pożyczałem maszynę do pisania Markowi Hłasce. Potem kupiłem sobie «Singera», którego Gielo przepił. To ja mu wziąłem jego maszynę. I na tej maszynie potem pisał Jerzy Andrzejewski (…)”.*

O Józefie Gielo napiszę więcej już niebawem w blogowym cyklu Pamięć wsteczna. Dziś pochwalę się zakupem „Równin nadziei”, tomu Gieli wydanego w 1980 roku (KAW), za który poeta otrzymał pośmiertnie nagrodę „Poezji”. Zdjęcie nr 1 „spod komina”, myślę, że Himilsbachowi i Gielo dobrze by się pod nim piło i rozmawiało...

* (źródło cytatu: Czesław M. Szczepaniak, Czwarty alfabet. Portrety. GOK w Tarczynie 2021).

Józef Gielo, „Równiny nadziei”. Krajowa Agencja Wydawnicza RSW „Prasa-Książka-Ruch. Warszawa 1980. Redaktor Jerzy S. Czajkowski. Opracowanie graficzne Marian Sztuka. Wydanie I, nakład 2000 + 350 egz. Skład, druk i oprawę wykonały PZGraf, RSW „Prasa-Książka-Ruch” w Łodzi, ul. Armii Czerwonej 28.

Marcin Świetlicki w IM

Instytut Mikołowski zaprasza na spotkanie autorskie Marcina Świetlickiego wokół nowego tomu wierszy „Wypisy” (wyd. a5, 2026) połączone z koncertem zespołu Czarny kisiel. Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk. 21. 05 – godz. 18.

Pierwszy dzień spotkań autorskich na Buumie

Oddajmy głos Grzegorzowi Chudzikowi – koordynatorowi 27. Majowego Buumu Poetyckiego w toruńskiej „Od Nowie”:

„Pierwszy dzień spotkań autorskich podczas 27. Majowego Buumu Poetyckiego w ACKiS „Od Nowa” upłynął pod znakiem rozmów o literaturze, pamięci i miejscu poezji we współczesnym świecie.

Na scenie pojawili się Krzysztof Siwczyk, Dariusz Sośnicki, Piotr Gajda i Kamila Janiak. Spotkanie poprowadził Rafał Gawin, prowadząc rozmowę wokół twórczości autorów, ich literackich doświadczeń oraz zmieniającego się języka poezji (…).

 

Wieczór miał kameralny, skupiony charakter i stał się jednym z tych spotkań, w których literatura wybrzmiewa nie tylko w czytanych tekstach, ale także w rozmowie.

Wieczór dopełniła audiowizualna oprawa przygotowana specjalnie na potrzeby festiwalu. Za wizualizacje odpowiadała Barbara Klein, a warstwę muzyczną tworzyli Łukasz Hurric, demute / Dominik P. oraz MWM / Mirek Manelski. Elektronika, ambient i eksperymentalne formy dźwiękowe stworzyły subtelną przestrzeń dla słowa – nie ilustrację, lecz atmosferę, w której poezja mogła wybrzmieć jeszcze mocniej”.

 

Tak właśnie było…

 

A już dziś Rafał Gawin poprowadzi spotkania z Agnieszką Żuchowską-Arendt, Michaliną Cendrowską i Marcinem Mokrym.

 

Fot: Grzegorz Chudzik

Selfie: Piotr Gajda

Rafał Wojaczek - dziś 55. rocznica śmierci poety

Werdykt XXXIV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Rafał Wojaczka

Werdykt

XXXIV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego

im. Rafał Wojaczka

Instytut Mikołowski

8 maja 2026

Jury w składzie: Szymon Kantorski (przewodniczący), Michał Krawczyk i Tomasz Hrynacz na posiedzeniu, które odbyło się 7 maja 2026 roku, po zapoznaniu się z 111 zestawami wierszy, jakie wpłynęły na tegoroczną edycję Konkursu, postanowiło przyznać następujące miejsca:

Miejsce I – zestaw wierszy opatrzony godłem Koci batyskaf, którego autorką jest: Paulina Sieniuć ( Legionowo) - Nagroda 1000 zł.

Miejsce II – zestaw wierszy opatrzony godłem Lineanegra, którego autorką jest: Wioleta Szarwas (Stanowice) Nagroda 600 zł.

Miejsce III - zestaw wierszy opatrzony godłem norweski wiatr którego autorem jest: Miłosz Marcin Zawadzki (Lipno). Nagroda 400 zł.

O wierszach Laureatki XXXIV OKP im. Rafała Wojaczka

Wiersze Pauliny Sieniuć (pseudonim Paulina Sień) to propozycja poetycka odważna, intensywna i wyraźnie świadoma swojej formy. Autorka buduje świat oparty na fragmentach pamięci, skojarzeniach i obrazach, które nie układają się w linearną narrację, lecz tworzą gęstą, momentami chaotyczną tkankę doświadczenia. To właśnie w tej pozornej niespójności ujawnia się głęboki sens wiersza jako zapisu dziedziczenia emocji, impulsów i języka.

Oto otrzymujemy obrazy surowe, cielesne, naznaczone przemocą i absurdem. Właśnie warstwa językowa jest jednym z najmocniejszych elementów tych wierszy. Sieniuć (Sień) swobodnie łączy rejestry - od potoczności i wulgarności po frazy niemal liryczne czy surrealne. Nagromadzenie obrazów, smaków, zapachów i dźwięków buduje intensywne doświadczenie zmysłowe, które oddziałuje na czytelnika bardziej intuicyjnie niż intelektualnie.

To poezja, którą się odczuwa, zanim zacznie się ją interpretować.

Istotnym zabiegiem jest także przejście w stronę „reprezentacji nikogo”, przestrzeni, w której podmiot traci wyraźne zakorzenienie, dryfuje między sygnałami kultury, mediami i własną percepcją. W tym kontekście przywoływane obrazy powrotu do ciała i instynktu nabierają szczególnej mocy.

Wiersze te bez wątpienia wymagają od czytelnika otwartości na niejednoznaczność i gotowości wejścia w świat rządzony bardziej przez skojarzenia niż przez logikę. Jednocześnie jest to propozycja spójna w swojej estetyce i konsekwentna w budowaniu nastroju. Pozostawia po sobie wyraźny ślad, nie tyle jako zamknięta opowieść, ile jako doświadczenie, które rezonuje jeszcze długo po lekturze.

Pamięć wsteczna: Adam Puto

Adam Puto był członkiem Grupy Literackiej „Wiadukt”, która powstała dzięki współpracy twórców związanych z Łódzkim Ośrodkiem Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy (KKMP). W 1969 r. opublikowano program Grupy. 26 maja 1969 odbyła się zbiorowa prezentacja twórczości jej członków w Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. J. Marchlewskiego. Stałym elementem działalności grupy były odtąd wieczory autorskie i biesiady literackie organizowane w Łodzi oraz poza tym miastem (m.in. w Warszawie, Tomaszowie Mazowieckim, Kolumnie i Piotrkowie Trybunalskim). Grupa Literacka „Wiadukt” współuczestniczyła w organizacji konkursów literackich (m.in. o Nagrodę „Czółenka Tkackiego”). 

27. Majowy Buum Poetycki - spotkania autorskie

Organizatorzy zapowiadają i moją obecność:

„Są takie głosy, które budują własny świat - konsekwentnie, książka po książce. Poezja, która nie zatrzymuje się w jednym miejscu, tylko szuka nowych form, napięć i obrazów. Jednym z nich jest Piotr Gajda”

Piotr Gajda - poeta, autor książek poetyckich Hostel (Łódź 2008), Zwłoka (Łódź 2010), Demoludy (Mikołów 2013), Golem (Mikołów 2014), Śruba Archimedesa (Łódź 2016), To bruk (Łódź 2018), Człowiek z halabardą (Łódź 2020), Wiązania wodorowe. Wiersze wybrane z lat 2008-2020 (Mikołów 2021), O włos (Łódź 2022), Goliat zwycięzca (Łódź 2023), Małpa apokalipsa (Bukowno 2024), Biuro straceń (Katowice 2025) oraz Radio Bla Bla (Łódź 2025). Stały współpracownik Kwartalników Literacko-Artystycznych „Arterie” (2007-2022) oraz „Afront” (2017-2024). Od 2025 roku w redakcji „Tygla Kultury”. Laureat Nagrody Otoczaka 2014. Jego wiersze przetłumaczono na języki: niemiecki, rumuński i bułgarski.

ACKiS Od Nowa, ul. Gagarina 37a, Toruń

13 maja 2026, godz. 18:00

Spotkania autorskie poprowadzi Rafał Gawin.

„To będzie wieczór, w którym poezja układa się w ciąg obrazów i napięć. I zostaje tam, gdzie naprawdę wybrzmiewa. Do zobaczenia w Od Nowie!”

Majowy Buum Poetycki. Prezentacje poetyckie - dzień pierwszy

Majowy Buum Poetycki w ACKiS Od Nowa w Toruniu to wieczór pełen żywego słowa i autorskich głosów współczesnej poezji. Na scenie spotkają się uznani twórcy i wyraziste osobowości literackie:

·        Krzysztof Siwczyk,

·        Dariusz Sośnicki,

·        Piotr Gajda,

·        Kamila Janiak.

To okazja, by usłyszeć ich najnowsze teksty, zanurzyć się w różnorodnych poetykach i doświadczyć bezpośredniego kontaktu z literaturą w jej najbardziej intensywnej formie – na żywo. Spotkanie poprowadzi Rafał Gawin, który zadba o rytm wieczoru i rozmowę z autorami.

Majowy Buum Poetycki 11-14 maja 2026

Majowy Buum Poetycki to wydarzenie, które konsekwentnie udowadnia, że poezja nie jest zjawiskiem hermetycznym ani zamkniętym w książkach. Festiwal, nawiązując do tradycji spotkań literackich z lat 70. i 80. w Od Nowie, łączy szacunek dla historii z nowoczesnymi formami prezentacji sztuki słowa. Sceniczne czytania, rozmowy z autorami, projekcje filmowe, koncerty, wystawy i targi wydawnictw tworzą przestrzeń intensywnego dialogu między twórcami a odbiorcami.

Cechą charakterystyczną Buumu są dyskusje, w których poruszane są ważkie tematy. Rozmawiano m.in. o terapeutycznym wymiarze literatury i sztuki, o obecności Boga w poezji, dyskutowano na temat poezji homoseksualnej oraz kobiecej. Poezja prezentowana tu jest na wiele sposobów, nie wyłączając form multimedialnych i łączenia poezji z innymi dziedzinami sztuki.

Program 27. Majowego Buumu Poetyckiego:

Poniedziałek (11.05.2026)
17.00 Kino na Buumie – „Nie ma duchów w mieszkaniu na Dobrej” reż. Emi Buchwald (bilety: 15 zł normalny 12 zł ulgowy)
19.00 Slam Od Nowa

Wtorek (12.05.2026)
17:00 Kino na Buumie – „Wojaczek” reż. Lech Majewski (bilety: 15 zł normalny 12 zł ulgowy)
19.00 Wolny Rynek Poetycki
20:30 Muzyka na Buumie – koncert zespołu Wstyd (wstęp wolny)

Środa (13.05.2026)
18:00 Spotkania autorskie / prezentacje poetyckie
– Krzysztof Siwczyk
– Dariusz Sośnicki
– Piotr Gajda
– Kamila Janiak
Prowadzenie: Rafał Gawin
20.30 Muzyka na Buumie – widowisko muzyczne „Spacer z Lubomskim” (bilety: 30 zł w przedsprzedaży / 45 zł w dniu koncertu) 

Czwartek (14.05.2026)
18:00 Spotkania autorskie / prezentacje poetyckie
– Agnieszka Żuchowska-Arendt
– Marcin Mokry
– Justyna Kulikowska
– Michalina Cendrowska
Prowadzenie: Rafał Gawin
20.30 Muzyka na Buumie – koncert zespołu Metro (bilety: 30 zł w przedsprzedaży / 45 zł w dniu koncertu)

Karnet umożliwiający udział we wszystkich wydarzeniach dostępny jest w cenie 50 zł 

Wszystkie wydarzenia odbywają się w budynku Akademickiego Centrum Kultury i Sztuki „Od Nowa”.

Wiersz na Święto Pracy

Mikołowski Maj Poetycki

7 – 8. 05. 2026  r.

7. 05 – godz. 18: Spotkanie autorskie jurorów XXXIV OKP im. Rafała Wojaczka wokół nowych tomów wierszy: Michała Krawczyka "Do odwołania" (wyd. SPP/ Łódź, 2025) i Tomasza Hrynacza "Corto muso" (wyd. Forma, 2025). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk.

8. 05 – godz. 17. 30: Ogłoszenie werdyktu jury XXXIV OKP im. Rafała Wojaczka połączone ze spotkaniem autorskim przewodniczącego jury Szymona Kantorskiego wokół nowego tomu wierszy "Kwadra" (wyd. Fundacja Duży Format, 2025). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk.

Mikołowski Maj Poetycki to coroczna impreza poetycka towarzysząca rozstrzygnięciu danej edycji Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Rafała Wojaczka. Organizowana jest przez Instytut Mikołowski w okolicy 11 maja - daty śmierci mikołowskiego poety. Konkurs ten, imienia patrona Instytutu Mikołowskiego, jest jednym z najstarszych w Polsce.

W tym roku przypada 34 jego odsłona. Laureatów poznamy 8 maja, kiedy zostanie ogłoszony w siedzibie Instytutu werdykt jury (godz. 17.30). Ogłoszenie poprzedzone zostanie dwoma dniami spotkań autorski zaproszonych poetów - jurorów tegorocznej edycji konkursu, związanych z prezentacjami ich najnowszych tomów wierszy. I tak pierwszego dnia (7.05) swoje tomy zaprezentują: Tomasz Hrynacz "Corto muso" (2025) i Michał Krawczyk "Do odwołania" (2025) – Tomasz Hrynacz to weteran współczesnej poezji polskiej, autor 14 tomów wierszy, krytyk literacki, redaktor, mieszkający w Świdnicy Śląskiej, zaś Michał Krawczyk jest autorem dwóch tomów wierszy, w tym debiutanckiego "Ekspansja ech", wydanego w 2021r. przez Instytut Mikołowski, zamieszkały od trzech lat w Rybniku. Drugiego dnia (8.05) - po ogłoszeniu werdyktu jury konkursu - będzie miało miejsce spotkanie z przewodniczącym jury – poetą, redaktorem Szymonem Kantorskim, autorem czterech tomów wierszy, w tym tomu "Tri", wydanego w 2021 r. przez Instytut Mikołowski, który podczas spotkania zaprezentuje swój tom najnowszy, wydany pod koniec zeszłego roku, "Kwadra".

Książka Grzegorza Kaźmierczaka w IM

Tom wierszy Grzegorza Kaźmierczaka „Eter” ukazał się nakładem Instytutu Mikołowskiego.

Grzegorz Kaźmierczak - autor czterech zbiorów wierszy: „Głód i przesyt” (1993), „Record-play” (2003), „Bydgoszcz-Nowy Jork” (2008), „Centra, wiersze wybrane” (2014). Autor tekstów i wokalista zespołu Variete, z którym nagrał 11 płyt długogrających. Laureat nagród indywidualnych i zespołowych. Mieszka na Sycylii.

O tomie:

W swojej najnowszej książce poetyckiej „Eter” Grzegorz Kaźmierczak (wokalista i autor tekstów Variete), wydanej właśnie przez Instytut Mikołowski, kreuje poetycką przestrzeń nasyconą ruchem, wolnością i nieskrępowaną energią. Już otwierające książkę wiersze, osadzone na Sycylii, odurzają czytelnika zapachem ziół, nagrzanych kamieni, kwitnących jaśminów i pościeli rozwieszonych na sznurach. W wierszu Bojka poeta opisuje oderwanie się od codziennej rutyny i miejskiego zgiełku: Zdejmuję buty/ przy skałach/ wbijam stopy/ w gorący piach/ dmucham bojkę i wypływam/ w seledynowy granat. Zanurzenie w żywiole wyznacza ton całej książki. Kaźmierczaka fascynuje to, co nowe i nieodkryte ( Dziesięć tysięcy metrów), słucha arabskich stacji radiowych (Księżniczka), leży nago pod wiatrakiem jak kapitan Willard w Czasie apokalipsy (Waikiki). Te obrazy budują narrację o wolności, ale wolności nieoczywistej, bo w „Eterze” nie wszystko jest idylliczne. W części drugiej, zatytułowanej Warszawa, nie odnajdujemy ukojenia. Miasto jawi się jako przestrzeń obcości i ciężaru historii obecnej choćby w aluzjach do wojny czy pamięci rodzinnej. Prom Stena Line z Gdyni do Karlskrony, lotniska i autostrady ukazują stan permanentnego „pomiędzy”, w którym tożsamość nie jest dana raz na zawsze, lecz nieustannie negocjowana. Kaźmierczak skupia się na ruchu, odkrywaniu i zmysłowej wolności, próbując istnienie rozproszyć w podróży.

Odra, 4/ 2026

Nowa książka Lucyny Skompskiej w IM

Nowy tom wierszy Lucyny Skompskiej piszę już napisane ukazał się nakładem Instytutu Mikołowskiego w Mikołowie. Premiera tomu nastąpi już dzisiaj, kiedy to o godz. 18 odbędzie się w siedzibie Instytutu spotkanie z jego autorką. A o samym tomie i pomieszczonych w nim wierszach tak pisze Krzysztof Siwczyk w rekomendującej nocie na IV stronie okładki:

Wiersze Lucyny Skompskiej nie wikłają się w autotematyczny deadlock. Znajdują wyjście spod ściany straceń języka, próbując ufać swojej idiomatycznej kartografii. Odzyskują to, co utracone w bezpretensjonalnej migawce światów, które miały miejsce gdzieś między „dwoma Nowymi Zelandiami”. Rozkładają przed oczami czytelnika kulisty nawrót tego samego w zdaniach na wypadek całkiem realnych śmierci. Zdania te są rzecz jasna ”już napisane”, tak jak oczywisty los utraty dedykowany jest wszystkiemu, co żywe. Niemniej ”litery płyną w żyłach” uruchamiając krwiobieg poetycki Skąpskiej, pracujący na przekór autolizie, w upartym buncie autorki, której dyskretna obecność w polskiej literaturze będzie tylko rosnąć. Jak serce na widok tej poetyckiej jedyności, która w cudowny sposób staje się zaproszeniem do wielości odczytań, identyfikacji i ostatecznie empatii. Współbycia w tym ”nieistnieniu”.