Pamięć wsteczna: Janusz Leppek

Janusz Leppek, urodzony w 1954 roku w Grudziądzu, należał do grona najbardziej interesujących twórców młodej poezji lat 70. Jego artystyczna droga rozpoczęła się wcześnie, zadebiutował w czerwcu 1976 roku na łamach miesięcznika „Nowy Wyraz”, mając zaledwie 22 lata. Już pierwsze publikacje zwróciły uwagę krytyków, którzy uznali jego twórczość za jedno z najciekawszych zjawisk w ówczesnej poezji młodego pokolenia.

Potwierdzeniem tego uznania był opublikowany w wydawnictwie „Pojezierze” debiutancki tom poetycki z 1979 roku, zatytułowany „Wdowa ubrana do ślubu pomyliła kondukt”. Tytuł, inspirowany twórczością Roberta Desnosa, zapowiadał niekonwencjonalny styl autora, który szybko został zaliczony do tzw. pokolenia niepokornych poetów.

W kolejnych latach Leppek wydał kilka tomików wierszy, w tym „Nic tu po mnie” (1983), „Ersatz” (1985), „Przyczyna powrotu” (1986) oraz „Obrazki po nic” (1987). Za tom „Nic tu po mnie” otrzymał prestiżową nagrodę Wawrzyn’83 tygodnika „Radar”. W 1986 roku został także laureatem nagrody kulturalnej tygodnika „Fakty”. Publikował również arkusze poetyckie, które przyczyniły się do jego wczesnego przyjęcia do Związku Literatów Polskich.

Twórczość Leppka nie ograniczała się wyłącznie do poezji. Artysta zajmował się także sztukami plastycznymi, miał na swoim koncie cztery wystawy indywidualne oraz udział w licznych wystawach zbiorowych. W latach 1980–1981 pracował jako plastyk w teatrze w Grudziądzu, gdzie projektował plakaty do spektakli. Jego prace graficzne i kolaże publikowane były w wielu czasopismach, takich jak „Literatura”, „Radar”, „Konfrontacje”, „Polityka” czy „Rzeczpospolita”. Przez kilka lat pracował również jako fotograf w „Życiu Warszawy”.

Leppek był silnie związany z grudziądzkim środowiskiem artystycznym. Szczególną przyjaźnią darzył poetę Ryszarda Milczewskiego-Bruno. Jego twórczość i osobowość zapadły w pamięć współczesnych jako wyraz bezkompromisowej postawy wobec rzeczywistości PRL. Jak wspominał Bernard Gajewski, Leppek „żył jak wolny ptak, trochę jakby w zupełnie innym świecie, czerpiąc wskazówki na życie z filozofii Wschodu”, a ważnym elementem jego światopoglądu była ideologia hipisowska lat siedemdziesiątych.

Pośmiertnie pamięć o artyście była wciąż żywa. W 2006 roku w Klubie „Akcent” w Grudziądzu odbyła się wystawa jego kolaży oraz wieczór poświęcony twórczości petyckiej.

Janusz Leppek zmarł tragicznie 9 sierpnia 1999 roku w Warszawie. Pozostawił po sobie dorobek, który do dziś stanowi świadectwo niezależności artystycznej i duchowej wolności.

Więcej informacji o Januszu Leppku w impresji Andrzeja Rejmana i Małgorzaty Zielińskiej - link.