Koniec języka za przewodnika

Napisał Wojciech Kass w najnowszym, programowym numerze „Toposu” („TOPOI – „A!”, str. 73.) – „Poezja jest częścią objawiającego się sacrum, a nie kwestią idei. Jeśli w poezji, w sztuce w ogóle, mamy coś osiągnąć, to nie przez idee tylko przez język. Poeta jest dawcą języka, a zarazem jego sługą i strażnikiem. A organiczną tkanką języka jest obraz, nie idee wyrażające się w pojęciach. Te obrazy jak cienie przesuwają się w duszy, są jak <<cienie bezimiennych i bezszelestnych statków>>. Może ta największa poezja jest głosem duszy odpowiadającej na istnienie? W każdym razie jeśli traktuje się ją na poważnie, jeżeli staje się ona czymś niezbędnym w naszym życiu (jak powietrze), czymś egzystencjalnie koniecznym, to nie da się pozostać jedynie na poziomie poezji, a więc samego języka rozumianego jako intelektualna gra znaczeń, technik i chwytów słownych, rozmaitych trików i sztuczek, lecz trzeba sięgnąć głębiej i radykalnie popracować na poziomie bytu. Praca nad sobą jest tak samo ważna jak poezja. Człowiek musi pełniej żyć, pełniej być, musi czuć, że tak powiem istnieniowość. Aby ten postulat mógł być spełniony, należy rozciągać czy też poszerzać duszę, co jest rzeczą bolesną i niewdzięczną. A może to dusza rozciąga, poszerza język poety?”. To m.in. z powodu w ten sposób definiowanej „istnieniowości” odbyłem w minionym tygodniu podróż na trasie Tomaszów-Mława-Pranie-Pisz, odczuwając własne istnienie boleśniej niż zazwyczaj; dręczony uciążliwościami podróży i dolegliwościami ciała. Natomiast moja dusza miała się stosunkowo dobrze, chociaż także odrobinę cierpiała w wyniku uchybień języka, który z niewyspania i z doświadczenia katuszy związanych z intensywną lokomocją, w piskiej bibliotece łamał się, skręcał i czasem wiódł dawniej precyzyjną myśl na zdumiewające manowce. Czerpiąc ze słów Wojciecha Kassa oraz dzięki jego nieocenionemu wsparciu, udało mi się ostatecznie „rozciągnąć duszę” w olbrzymi wątrobiany połać, by zasilić go witaminami z rozmaitych „powidoków”. A były nimi: obiad i kolacja w towarzystwie rodziny Kassów, literackie doznania związane z poematem „Ba!”, który Wojciech deklamował żonie Jagience i mnie podczas wspomnianej wieczerzy, nasz (Wojtka i mój) leśny spacer do Krzyży, widok czarnego i rozgwieżdżonego nieba nad Leśniczówką Pranie, którego mieszczuch nie uświadczy w pogrążonym w smogu mieście. Ułożona naprędce w myślach (ale nie wypowiadana nazbyt głośno, bo bluźniercza) parafraza nazwy Karwica Mazurska,  oddająca w swoim nowym znaczeniu wilgotny, porośnięty korą i mchem weltschmerz mazurskiego krajobrazu. A co z moim językiem? No cóż, już za miesiąc będzie miał kolejną szansę na udowodnienie, że ani na chwilę nie zapomni się w gębie…

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Piszu, 25.10.2013 r.

Mława słowami innych

Relacja ze spotkania autorskiego w Mławie, które odbyło się 24 października. Tekst został opublikowany na portalu Poeci po godzinach.

„24 października 2013 roku  w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. B. Prusa w Mławie odbyło się spotkanie z tomaszowskim poetą Piotrem Gajdą. Spotkanie zorganizowane zostało przez Jarosława Trześniewskiego-Kwietnia, Prezesa Związku Twórców Ziemi Zawkrzeńskiej, w ramach mikro-wsparcia udzielonego przez Miejski Dom Kultury w Mławie. Piotr  czytał wiersze z najnowszego tomiku „Demoludy” wydanego w tym roku  przez Instytut Mikołowski i kilka z tomiku „Zwłoka”. Autor bardzo ciekawie mówił o swoim pisaniu i poetyce, wywiązała się interesująca dyskusja z publicznością o tzw. łódzkiej szkole poetów, niuansach życia literackiego w Polsce.

Poetyka Gajdy - jak trafnie zauważył prowadzący spotkanie Jarosław Trześniewski-Kwiecień - jest odrębna, autentyczna i własna, mocno nasycona kodami, poczynając od tytułów tomików czy poszczególnych wierszy. Trzecia w poetyckim dorobku książka poety została przyjęta z życzliwością, żywym odzewem cieszyły się wiersze nawiązujące do rzeczywistości – szczególnie te z ironicznym podtekstem.  Spotkanie z gościem wzbogacone zostało występem muzycznym Jacka Mianowskiego, który zagrał trzy utwory poezji śpiewanej.

Odbył się także turniej jednego wiersza. Zwyciężył wiersz autora o godle : „bomba atomowa” okazał się nim - niżej podpisany…

Artur Dębski”. 

Wartość dodana to długa nocna rozmowa o poezji, którą odbyłem z Jarosławem Trzesniewskim-Kwietniem w jego mławskim mieszkaniu zapełnionym książkami, czasopismami literackimi i tomikami poezji. Serdeczna opiekuńczość, którą w Mławie otrzymałem od niego w darze oraz miłość do tego miasta, której nie obawiał się mi pokazać. 

Miejska Biblioteka Publiczna im. B. Prusa w Mławie, 24.10.2013 r.

VII Festiwal Puls Literatury w Łodzi i w regionie - program

W dniach od 6 do 15 grudnia odbędzie się w Łodzi kolejna edycja Festiwalu Puls Literatury 2013. Wcześniej, w dniach od 8 do 29 listopada Puls zagości w regionie.

Festiwal Puls Literatury jest dorocznym wydarzeniem kulturalnym, mającym na celu upowszechnianie literatury oraz rozwijanie czytelnictwa; nazwa nawiązuje do wychodzącego w latach 1977-1981 w Łodzi nieregularnika „Puls”, ważnego i legendarnego pisma literackiego opozycji demokratycznej. Piąta edycja festiwalu była kontynuacją i rozszerzeniem inicjatywy rozpoczętej w 2007 roku w związku z obchodami 30. rocznicy powstania czasopisma. W swoim założeniu Festiwal łączy dalszą i bliższą tradycję literacką z współczesnym „pulsem” literatury. Do udziału w nim zapraszani są wybitni pisarze, krytycy, tłumacze, literaturoznawcy, zaś na festiwalowe wydarzenia składają się spotkania autorskie, panele krytycznoliterackie, warsztaty, koncerty muzyczne, projekcje filmowe, działania multimedialne, wystawy (związane z ilustracją książek oraz artystów plastyków, którzy są jednocześnie pisarzami) happeningi i inne akcje w przestrzeni miasta i w przestrzeni internetu. VI Festiwal Puls Literatury 2011 odbywał się pod hasłem „Razem i osobno”, a w 2012 pod hasłem „Niebezpieczne związki”. W 2013 roku będą to „Lokomotywy literatury”. Hasło te odnosić się będzie do najważniejszych pisarzy, zarówno współczesnych, jak i sprzed lat/wieków, a również trendów, nurtów dominujących obecnie oraz do tych, które piętno odcisnęło się najbardziej.

 

PROGRAM FESTIWALU

REGION (8.11. - 29.11.2013 r.)

8 listopada 2013 – Radomsko, Miejska Biblioteka Publiczna
17:00
- rozstrzygnięcie III Ogólnopolskiego Konkursu na Opowiadanie Fantasy im. Krystyny Kwiatkowskiej
- spotkanie z udziałem jurorów: Pawła Ciećwierza, Witolda Jabłońskiego i Mateusza Poradeckiego oraz laureatów konkursu
- koncert zespołu Hańba
15 listopada 2013 – Ujazd, Gminny Ośrodek Kultury
10:00
- Puls Literatury dla dzieci: Izabela Klebańska
18:00
- koncert zespołu Philomelos
22 listopada 2013 – Brzeziny, sala konferencyjna Urzędu Miasta Brzeziny
18:00
- rozstrzygnięcie V Ogólnopolskiego Konkursu Poezji Lirycznej im. Andrzeja Babaryki – „Świat niedopowiedziany”
- spotkanie autorskie Przemysława Dakowicza, prowadzenie: Robert Rutkowski
- koncert Adama Mortasa & Encore
28 listopada 2013 – Parzęczew, Forum Inicjatyw Twórczych
18:00
- rozstrzygnięcie IX Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „Czarno na białym”
- spotkanie autorskie Przemysława Owczarka
- koncert Studia Piosenki Domu Literatury Teresy Stokowskiej-Gajdy
29 listopada 2013 – Parzęczew, Forum Inicjatyw Twórczych
godz. ?
- warsztaty filmowe, prowadzenie: Zbigniew Masternak
29 listopada 2013 – Poddębice, Starostwo powiatowe
Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna w Poddębicach, ul. Łódzka 31
14:00–17:00
- warsztaty poetyckie dla młodzieży, prowadzenie: Przemysław Owczarek
Sala konferencyjna Starostwa Powiatowego w Poddębicach, ul. Łęczycka 16
18:00
- rozstrzygnięcie II Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Ziemowita Skibińskiego „Zaczyna się od słowa”
- Tomasz Cieślak o Julianie Tuwimie
- spotkanie autorskie Piotra Gajdy, autora tomu wierszy Demoludy (2013); prowadzenie: Tomasz Cieślak
- koncert zespołu Agnellus

ŁÓDŹ (6.12. – 15.12.2013 r.)

6 grudnia 2013
Spotkanie z Władysławem Bartoszewskim
Inauguracja Festiwalu Puls Literatury
7 grudnia 2013
17.00 Rock Tuwima – spektakl muzyczny w Teatrze Pinokio
+ spotkanie z Joanną Bator
+ pokaz video mappingu (na budynku YMCA – Moniuszki 4a)
+ spotkanie w Owocach i Warzywach
8 grudnia 2013
Finał konkursów translatorskich
9 grudnia 2013
Projekt „Wehikuł czasu – kontrkultura w latach 70. i 80.”
10 grudnia 2013
Projekt „Wehikuł czasu – kontrkultura w latach 70. i 80.”
11 grudnia 2013
12 grudnia 2013
13 grudnia 2013
Finał Ogólnopolskiego Konkursu na Prozę Poetycką im. Witolda Sułkowskiego
+ spotkanie z Darkiem Foksem
+ koncert zespołu Buldog
14 grudnia 2013
Finał OKP im. Jacka Bierezina
+ Turniej Jednego Wiersza „O czekan Bierezina”
+ finał konkursu krytycznoliterackiego
15 grudnia 2013
Gala Nagrody Literackiej im. Juliana Tuwima – Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi

Więcej informacji: http://pulsliteratury.pl/

Spotkanie autorskie w Mławie

Jarosław Trześniewski-Kwiecień i Miejski Dom Kultury, serdecznie zapraszają 24 października 2013 r. o godzinie 18.00  na spotkanie autorskie z Piotrem Gajdą, które odbędzie się w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Mławie. Wieczór poetycki współfinansowany jest z programu Mikrowsparcia MDK, w ramach projektu Artystycznie Energetyczna Mława.

Coda

W ubiegły piątek z nieukrywany żalem pożegnałem się z cyklem koncertów poświęconych postaci i twórczości Juliana Tuwima. Buldog, Rambo Jet, Karolina Cicha i Bart Pałyga (jako antrakt) oraz Agnellus, pomogły mi reaktywować poetę za pomocą rockowej, rock’n’rollowej, folkowej i poetyckiej stylistyki przystającej do dzisiejszych czasów zarówno w warstwie emocjonalnej, jak i na poziomie ekspresji. Na wieczorze autorskim współczesnego poety pojawia się średnio od kilku do kilkunastu osób. Frekwencja na tomaszowskich wieczorach z Tuwimem liczyła w sumie kilkuset widzów. I taki był mój zamysł, „sprzedać” twórczość Tuwima nie tylko „salonom” (stałym bywalcom imprez kulturalnych), ale przede wszystkim młodzieży i tym, którzy narzekają, że w mieście się nic nie dzieje, ale jak się czasem „zadzieje”, i tak zostają w domu. I to się udało, ale też znacznie więcej. Słuchaliśmy poezji Tuwima, śpiewaliśmy wspólnie słowa wierszy, bawiliśmy się razem. Bez publiczności nad Tuwimem zapanowałaby głucha cisza. Jak nad trumną. A przecież na swój sposób Tuwim jest „nasz” – stąd pochodziła jego żona, Stefania Marchew, o Tomaszowie jest wiersz „Przy okrągłym stole”, tędy poeta przejeżdżał w czasie swoich poetyckich pielgrzymek do Staffa, w okolicach Tomaszowa dorastał, czerpiąc z tutejszego krajobrazu poetyckie natchnienia. Byliśmy mu to winni. W piątek cudowną kodą koncertowy cykl zamknął zespół Agnellus. Grupa dosłownie zagarnęła publiczność do swojego literacko-poetyckiego świata i nie wypuściła, aż do końca zagranej  jako drugi bis piosenki „Burza albo miłość” (oczywiście do tekstu Tuwima). Pięknym gestem było wykonanie przez Agnellusa „Przy okrągłym stole”, wiersza znanego powszechnie pod innym tytułem – „Tomaszów”, śpiewanego przez słynną Ewę Demarczyk do muzyki Koniecznego. Były też i inne interpretacje tuwimowskich wierszy – świetnie zaaranżowane „Motyle”, ciekawy „Chrystus Miasta”, „Malarz”, „Dzień”, „Solenizanci”, „Słowisień”, „Kamienice”, słowem cała plejada liryki niegdysiejszego skamandryty. Czuło się atmosferę niemal poetyckiego święta, te jakże nieliczne chwile kiedy poezja ogarnia swoją siłą ludzkie umysły. To, jak tradycja przenika i wiąże się ze współczesnością, nadając jej nieco głębszy wyraz, odrobinę więcej sensu.

Agnellus, Ośrodek Kultury "Tkacz", Tomaszów Maz., 18.10.2013 r.