Lucyna Skompska w DL

Dom literatury w Łodzi zaprasza na spotkanie z Lucyną Skompską, autorką książki piszę już napisane (Instytut Mikołowski, Mikołów 2026). Prowadzenie Rafał Gawin.

17 września 2026 roku (czwartek) o godz. 18:00 w Domu Literatury w Łodzi (Roosevelta 17).

Lucyna Skompska, ur. 1949. Poetka, autorka książek dla dzieci i felietonistka, zajmuje się też krytyką sztuki i literatury. Wydała trzynaście zbiorów wierszy, ostatnio m.in. Czarne wnętrze czarny dach (2021) i Ani rozmiaru ani skali (2023), dwie książki dla dzieci: Wakacje na Guziku (1986) i Przygody kota Kacpra i myszki Lulu (1987) oraz wybór felietonów Od róż do liter (2006), publikowanych w „Tyglu Kultury”. Przygotowała dwie dwujęzyczne antologie prezentujące łódzką poezję: Wiersze szesnastu poetów, z przekładami na język francuski N. Gourgaud, i Dialog z pamięcią. Wiersze z Łodzi, z przekładami na język niemiecki K. Dedeciusa. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Wiele lat związana z Łodzią, obecnie mieszka w Katowicach.

Wiersze Lucyny Skompskiej nie wikłają się w autotematyczny deadlock.  Znajdują wyjście spod ściany straceń języka, próbując ufać swojej idiomatycznej kartografii. Odzyskują to, co utracone w bezpretensjonalnej migawce światów, które miały miejsce gdzieś między  „dwoma Nowymi Zelandiami”. Rozkładają przed oczami czytelnika kulisty nawrót tego samego w zdaniach na wypadek całkiem realnych śmierci. Zdania te są rzecz jasna ”już napisane”,  tak jak oczywisty los utraty dedykowany jest wszystkiemu, co żywe. Niemniej ”litery płyną w żyłach” uruchamiając krwiobieg poetycki Skąpskiej, pracujący na przekór autolizie, w upartym buncie autorki, której dyskretna obecność w polskiej literaturze będzie tylko rosnąć. Jak serce na widok tej poetyckiej jedyności, która w cudowny sposób staje się zaproszeniem do wielości odczytań, identyfikacji i ostatecznie empatii. Współbycia w tym ”nieistnieniu”.

Krzysztof Siwczyk

Był wiersz (5)

 

Wiersz pochodzi z tomu „Hostel” wydanego nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tomaszowie Mazowieckim, Łódź 2008. Wiersz był również publikowany w „Miesięczniku Prowincjonalnym” Nr 3 (120) 2010. 

XV edycja OKP im. Z. Skibińskiego

Wystartowała XV edycja Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Ziemowita Skibińskiego, organizowanego przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Dom Literatury w Łodzi.

Konkurs jest adresowany do osób, które nie skończą 18 lat do 5 grudnia 2026 roku.

XV Ogólnopolski Konkurs Poetycki „Zaczyna się od słowa”

im. Ziemowita Skibińskiego

 

REGULAMIN

 

1. Organizatorami XV Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „Zaczyna się od słowa” im. Ziemowita Skibińskiego są Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Dom Literatury w Łodzi.

2. Celem konkursu jest:

– budowanie kompetencji językowych poprzez popularyzację wiedzy o języku oraz podwyższenie sprawności w posługiwaniu się polszczyzną;

– kształtowanie twórczych i świadomych postaw wobec języka polskiego;

– działanie ukierunkowane na młodych twórców, pozwalające na rozpoznanie i doskonalenie wyrażania swoich emocji poprzez twórczość poetycką;

– upamiętnienie twórczości poetyckiej i postaci Ziemowita Skibińskiego (1945–2006) – poety, krytyka literackiego, eseisty, historyka literatury, edytora, wykładowcy Uniwersytetu Łódzkiego i Wyższej Szkoły Humanistycznej w Łowiczu.

3. W konkursie mogą brać udział osoby, które nie ukończyły 18 lat do 5 grudnia 2026 roku.

4. Prace konkursowe – zestawy 3 wierszy – należy sporządzić w postaci pliku .rtf, .doc lub .docx w formacie A4 (rozmiar czcionki 12, interlinia 1,5) i przesyłać do 30 października 2026 roku na adres: skibinski.konkurs@gmail.com.

5. Plik z pracą konkursową powinien być opatrzony godłem słownym (inaczej: pseudonimem) i zatytułowany tym godłem. Do wiadomości e-mail z pracą konkursową należy dołączyć dwa dodatkowe pliki:

a) zatytułowany „[Godło] – rozwiązanie godła”, zawierający dane autora: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres zamieszkania, numer telefonu i adres e-mail;

b) zatytułowany „Oświadczenie RODO – [i tutaj godło]”, zawierający skan oświadczenia podpisanego przez rodziców / opiekunów prawnych, stanowiącego załącznik do niniejszego regulaminu.

 

6. Nadesłane wiersze nie mogą być wcześniej ogłoszone drukiem ani opublikowane na stronach internetowych, a także nagradzane w innych konkursach.

 

7. Konkursowe wiersze podlegać będą ocenie jury, które powołują organizatorzy.

 

8. Powołane przez organizatorów jury przyzna nagrody rzeczowe. Odbiór nagród możliwy jest podczas imprezy finałowej, która odbędzie się w grudniu 2026 roku w Łodzi w ramach XX edycji Festiwalu Puls Literatury.

 

9. Przystąpienie do udziału w konkursie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na przetwarzanie danych osobowych przez organizatorów, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 maja 2018 roku o ochronie danych osobowych i ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 roku (załącznik do Regulaminu).

 

10. Wzięcie udziału w konkursie jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na regulaminowe warunki uczestnictwa.

 

11. Organizatorzy nie odsyłają prac konkursowych.

 

12. Wykładnia niniejszego regulaminu należy do organizatorów. Wszelkie pytania należy kierować na adres: skibinski.konkurs@gmail.com.

 

Załącznik: Oświadczenie RODO – Skibiński 2026

 

INFORMACJA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

od rodzica / opiekuna prawnego

 

XV Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Ziemowita Skibińskiego
„Zaczyna się od słowa”

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 roku organizator konkursu informuje, że:

1)  administratorem danych osobowych jest Dom Literatury w Łodzi z siedzibą w Łodzi przy ul. Roosevelta 17, 90–056 Łódź;

2)   inspektorem ochrony danych w Domu Literatury w Łodzi jest Rafał Gawin, e-mail: iod@dom-literatury.pl;

3)  dane przetwarzane będą w związku z wykonaniem postanowień regulaminu konkursu: w celu jego przeprowadzenia, promocji oraz informowania o nim;

4)  odbiorcami danych osobowych będą podmioty publikujące wyniki konkursów literackich;

5)   dane nie będą przekazywane do państwa trzeciego;

6) dane będą przechowywane do czasu zakończenia ustawowych rozliczeń finansowo-księgowych i do czasu upływu terminów wynikających z przepisów prawa cywilnego;

7)  posiada Pani/Pan prawo dostępu do treści danych dziecka oraz prawo do ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania (jeżeli przetwarzanie odbywa się na podstawie zgody), którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem;

8) ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do GIODO, gdy uzna Pani/Pan, że przetwarzanie danych osobowych dziecka narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 roku;

9) podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest dobrowolne, ale jednocześnie stanowi warunek uczestnictwa w konkursie; konsekwencją niepodania danych będzie dyskwalifikacja dziecka w konkursie;

10) dane będą przetwarzane w programach pakietu Microsoft Office; konsekwencją takiego przetwarzania będą: protokół jury konkursu, przekazanie nagród oraz rozliczenie dotacji celowych i statutowych.

Oświadczam, że zapoznałam/em się z informacją o przetwarzaniu danych osobowych.

    ………………………………..

/czytelny podpis rodzica / opiekuna prawnego/

Premiera Literacka SPP o/w Łodzi i DL w Łodzi – Kamil Plich

Nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Domu Literatury w Łodzi ukazała się książka Kamila Plicha państwa miasta i okolice. Tom ukazał się jako 34 w serii Biblioteki konkursu im. Jacka Bierezina. 

Premiera Fundacji Kultury „Afront” – Piotr Okniński

Na 23 września Fundacja Kultury „Afront” zapowiada premierę debiutanckiego tomu wierszy Piotra Oknińskiego pt. „Pod pyszczkiem” (Afront, Bukowno 2026). Redakcja: Olgerd Dziechciarz. Korekta: Agnieszka Zub. Projekt okładki, skład i łamanie: Konrad Kulman. Druk: ArkaDruk w Cieszynie. Matronat: Wspólny Pokój. Patronat: Poza Linią, Wcierka.

 O autorze:

Piotr Okniński (ur. 1989). Publikował m.in. w „Czasie Literatury”, „biBLiotece” Biura Literackiego i „Suburbiach”. Finalista konkursu „Połów. Poetyckie debiuty” (2024). Członek kolektywu poetyckiego Wcierka. Tom Pod pyszczkiem jest jego debiutem poetyckim. Mieszka i pisze w Warszawie.

O książce:

„Tęskniłam do poezji tak bezpretensjonalnie czułej i czujnej; poezji precyzyjnej, potrafiącej nazywać skrajne emocje bez popadania w przesadę i naddatek; do poezji detalu i drobin, pod którymi, jeśli tylko delikatnie, paznokciem, podważyć wierzchnią warstewkę, kryje się rozmach” - cytat z blurba Antoniny M. Tosiek.

„Drżące, eteryczne miniatury Oknińskiego wpisują „poniedziałki lub wtorki” z tygodni, „w których nie wiedzieliśmy jeszcze, gdzie leży Awdijiwka” w szczerą opowieść o przeszłości i tym, co z niej budowane” - cytat z blurba Jakuba Pszoniaka.

Wiersze w Radio Koszalin

Dziś w eterze Poczty Literackiej Radia Koszalin można było usłyszeć kilka moich wierszy z tomów, które zdarzyło mi się popełnić w przeszłości. Recytowali je prowadzący audycję, Beata Piocha i Adrian Adamowicz. Ponadto Beata Piocha pokusiła się o krótkie, krytyczne omówienie prezentowanych utworów. Zachęcam do odsłuchania nieco ponad jedenastu minut wypełnionych poezją Gajdy – o tutaj.

Premiera Literacka SPP o/w Łodzi i DL w Łodzi – Julian Kazberuk

Nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Domu Literatury w Łodzi ukazała się książka Juliana Kazberuka Prehistoria miotu. Tom ukazał się jako 33 w serii Biblioteki konkursu im. Jacka Bierezina. 

„Poczta Poetycka” – spotkanie z poezją Gajdy w Radio Koszalin

„Poczta Poetycka” to jedna z najbardziej rozpoznawalnych audycji literackich Polskiego Radia Koszalin, poświęcona przede wszystkim poezji i jej twórcom. Program daje możliwość prezentowania wierszy zarówno autorów związanych z regionem, jak i poetów tworzących poza Koszalinem. Audycję prowadzą Beata Piocha i Adrian Adamowicz, którzy od lat zapraszają słuchaczy do świata poezji. W kolejnych wydaniach prezentowane są wiersze konkretnych autorów, a ich twórczość staje się punktem wyjścia do spotkania ze słowem, emocjami i osobistą wrażliwością poetów. W 2022 roku program obchodził 20-lecie, co pokazuje, jak długo towarzyszy słuchaczom Radia Koszalin.

Już w najbliższą sobotę, 5 września o godzinie 10.45 w Poczcie Literackiej Radia Koszalin będziecie mogli usłyszeć kilka moich wierszy z tomów, które zdarzyło mi się popełnić w przeszłości. Link do audycji - tutaj. 

Serdecznie zapraszam (Grzegorz Malecha, dziękuję za zaproszenie!)

Przyszłość (moja)

Jeżeli tylko tzw. Opatrzność nie będzie miała innych planów, pod koniec grudnia tego roku projekt pod nazwą „Gajda” wejdzie w szóstą (łojej!) dekadę funkcjonowania. Tym samym rok 2027 byłby dla mnie (że pozwolę sobie tak się wyrazić) „rokiem jubileuszowym”. W związku z tym rozmawiałem wczoraj w Łodzi z moimi przyjaciółmi – Robertem Rutkowskim, naczelnym „Tygla Kultury” i Rafałem Gawinem, moim wydawcą ze SPP o/w Łodzi i Domu Literatury w Łodzi o ewentualnych „okolicznościowych” wydawnictwach i zdarzeniach. W odpowiednim czasie poinformuję o efektach tych rozmów.

Wiersze idą w miasto

Od początku tego roku Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Kutnie realizuje akcję, w której poezja opuszcza książki i trafia w ręce mieszkańców miasta.

W każdym miesiącu na froncie bibliotecznej ulotki z programem wydarzeń pojawia się wiersz poetki lub poety – najczęściej związanych z regionem, ale nie tylko. Inicjatywa ta chce pokazać, że miejscem wiersza nie zawsze musi być tylko i wyłącznie książka poetycka.

Do tej pory w ulotkowej rubryce Wiersze na front biblioteka w Kutnie opublikowała wiersze: Niny Gardolińskiej, Zuzanny Marciniak, Rafała Gawina, Anny Buchalskiej, Mirki Szychowiak, Łukasza Kamińskiego, Łęko Zygmuntównego i Piotra Gajdy.

Spotkanie z Pawłem Konjo Konnakiem w IM

Instytut Mikołowski zaprasza na spotkanie z Pawłem Konjo Konnakiem związane z promocją książki „Krążenie miłości (sikała obok)” (2026). Prowadzenie: Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk.

4. 09 - godz. 18:00

Odautorski komentarz:

Achtung! Wnimańje!! Attention!!!

Już na wolności - moja nowa książka pod wszystko mówiącym /dla wtajemniczonych/ tytułem "Krążenie miłości /sikała obok/" /Księgozbiór Zlew Polski, Gdański Kantor Wydawniczy, Dobry Duch całości - Łukasz Sikora/.

Po serii książek historycznych napisałem zbiór opowiadań z życia. Wszystkie opisane tu zdarzenia są autentyczne i zaistniały w realu mojej i załogi Drogi ku Nieśmiertelności i Wolności. Opisywane perypetie egzystencjalne wybitnych artystów podziemia i estrady są tak intensywne, iż słynny krytyk sztuki Sebastian Rerak porównał moje dzieło do legendarnej książki pt. "Please kill me". To miłe i sympatyczne.

Niebawem zamierzam wyruszyć w obstawie Tymona Tymańskiego na trasę promo. Zanim spotkamy się z Tobą w akcji bezpośredniej chcę Ci podpowiedzieć,, że możesz znaleźć moją niewątpliwą perełkę printerską w dobrych księgarniach lub surfując w internecie.

Życzę Ci orgazmu permanentnego via kontemplacja mojego wylanego ciągu narracji

- Konjo

Był wiersz (4)

Wiersz pochodzi z tomu „Hostel” wydanego nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tomaszowie Mazowieckim, Łódź 2008. Był również publikowany w „Gazecie Wyborczej” nr 28-29.05.2011 w rubryce Joanny Wajs „Wiersz świątecznej”.

Premiera Literacka SPP o/w Łodzi i DL w Łodzi – Alicja Dydyna

Nakładem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi i Domu Literatury w Łodzi ukazała się książka Alicji Dydyny Fontanny. Tom ukazał się jako 32 w serii Biblioteki konkursu im. Jacka Bierezina. 

Chichot (z) poezji

Do najbardziej kuriozalnych diagnoz krytyki literackiej zaliczam tą dotyczącą rzekomego istnienia tzw. dykcji łódzkiej. Zjawisko to miało ujawnić się mniej więcej w połowie lat dwutysięcznych, kiedy najpierw w łódzkim, a później w ogólnopolskim środowisku poetyckim pojawiły się takie nazwiska jak Gawin, Owczarek, Murowaniecki, Kleszcz, Gajda, Kawczyńska, Rutkowski, Miniak i jeszcze kilka innych. Warto podkreślić, że w ustach niektórych krytyków określenie to nabierało wyraźnie pejoratywnego charakteru: „poezja środka”, zunifikowana, mało oryginalna. Tym, którzy byliby w stanie obronić podobne rozpoznania, wrzucając do jednego worka poezję Owczarka, Gawina czy Kawczyńskiej, powinno się od razu przyznawać doktoraty – tyle że z mniemanologii stosowanej. Zaraz też znaleźli się również poeci z regionu, którzy zaczęli w swoich notkach biograficznych tytułować się „współtwórcami i przedstawicielami” tego nowego zjawiska. No cóż, w procesach fizycznych towarzyszących bańce środowiskowej parcie jest jak najbardziej odczuwalne. Zresztą Don Kichot brał wiatraki za olbrzymy. Być może właśnie dlatego warto pamiętać, że samo wielokrotne powtarzanie określenia „dykcja łódzka” nie sprawiło, że mieliśmy do czynienia z rzeczywistym bytem literackim, o którym dziś prawie nikt już nie pamięta. I słusznie.

Korespondencja (81)

Trafiła do mnie kolejna pozycja „około Wojaczkowa”. Bardzo ciekawa, bo ze względu na swoją formę nietypowa. „Sezon w czyśćcu” Jerzego Lovella to utwór poświęcony losom młodego wrocławskiego poety Rafała Wojaczka. Książka została wydana w 1982 roku przez „Książkę i Wiedzę” i określona przez autora jako „collage reportażowy”. Łączy elementy reportażu, prozy psychologicznej i literatury faktu. Jej głównym tematem jest życie człowieka, który nie potrafi odnaleźć się w otaczającej go rzeczywistości. Lovell nie ogranicza się jednak do przedstawienia biografii poety. Próbuje przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, dlaczego młody, utalentowany człowiek może dojść do przekonania, że dalsze życie nie ma sensu.

 

Najważniejszą postacią utworu jest Rafał Wojaczek (w książce Rafał N.) – poeta związany z Wrocławiem, przedstawiony jako człowiek niezwykle wrażliwy, zbuntowany i nieprzystosowany do rzeczywistości. Jego los staje się dla Lovella punktem wyjścia do rozważań nad kondycją człowieka. Bohater nie potrafi/nie chce zaakceptować zasad i ograniczeń narzucanych przez społeczeństwo. Z jednej strony pragnie wolności i niezależności, z drugiej – jego bunt prowadzi go do samotności oraz coraz większego konfliktu z otoczeniem. Autor pokazuje więc, że talent i wyjątkowa wrażliwość nie zawsze gwarantują człowiekowi szczęście. Przeciwnie, mogą sprawić, że świat będzie z nim korelować jako szczególnie trudny i pełen sprzeczności.

 

Istotną rolę odgrywa sposób przedstawienia głównej postaci. Lovell wykorzystuje narrację skierowaną bezpośrednio do Wojaczka, posługując się formą drugiej osoby. Narrator zwraca się do poety jako „ty”, dzięki czemu opowieść nabiera charakteru osobistego dialogu. Zabieg ten jest nietypowy dla reportażu, ale pozwala autorowi stworzyć wrażenie bliskości z bohaterem, mimo że narrator próbuje jednocześnie zachować dystans reportera. Badacze wskazują „Sezon w czyśćcu” jako ważny przykład wykorzystania narracji drugoosobowej w polskiej literaturze niefikcjonalnej.

 

Tytuł utworu ma znaczenie symboliczne. „Czyściec” można rozumieć jako stan zawieszenia pomiędzy różnymi możliwościami życia – miejscem, w którym człowiek nie potrafi znaleźć dla siebie odpowiedniego miejsca. „Sezon” sugeruje natomiast czasowość tego doświadczenia. Może oznaczać pewien etap życia, ale w przypadku bohatera okazuje się on tragiczny i prowadzi do śmierci. Nawiązuje przy tym bezpośrednio do tytułu słynnego debiutu książkowego mikołowskiego poety.

 

Lovell pokazuje rzeczywistość, w której człowiek wrażliwy i poszukujący własnej drogi może czuć się obco. Wojaczek nie chce podporządkować się powszechnie przyjętym normom. Jego zachowanie może być odbierane jako skandaliczne czy destrukcyjne, jednak autor stara się spojrzeć na nie głębiej. Nie przedstawia poety wyłącznie jako buntownika. Próbuje zrozumieć jego motywacje, lęki i samotność. Dzięki temu książka staje się refleksją nad problemem niedostosowania człowieka do współczesnego świata.

 

Ważnym elementem utworu jest również problem granicy między prawdą dokumentalną a literacką interpretacją. Lovell był przede wszystkim reportażystą i w swojej twórczości często zajmował się problemami społecznymi oraz emocjonalnymi. „Sezon w czyśćcu” łączy jednak dokumentalny sposób przedstawiania rzeczywistości z literacką konstrukcją. Samo określenie „collage reportażowy” podkreśla tę niejednorodność. Autor zestawia różne sposoby opowiadania o bohaterze, aby stworzyć możliwie pełny obraz jego życia.

 

Utwór Lovella można więc odczytać jako próbę zrozumienia człowieka, którego nie da się łatwo ocenić. Autor nie udziela prostej odpowiedzi na pytanie o przyczyny jego tragedii. Zamiast tego pokazuje wiele czynników: samotność, poczucie wyobcowania, konflikt z otoczeniem oraz trudności związane z odnalezieniem własnego miejsca w świecie. Dzięki temu „Sezon w czyśćcu” nie jest jedynie biografią poety. Jest przede wszystkim opowieścią o poszukiwaniu własnej tożsamości i o cenie, jaką człowiek może zapłacić za niezgodę na życie według narzuconych zasad.

 

„Sezon w czyśćcu” to przejmujący obraz jednostki (ale i dramatu późnych lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku, zwłaszcza po marcu 68), która nie potrafił pogodzić własnej wrażliwości i potrzeby wolności z rzeczywistością, w której przyszło jej żyć. Jerzy Lovell wykorzystuje historię Rafała Wojaczka, aby poruszyć uniwersalne problemy samotności, buntu, niezrozumienia i poszukiwania sensu. Dzięki połączeniu reportażu z literacką refleksją książka pozostaje czymś więcej niż opowieścią o konkretnym poecie – staje się próbą zrozumienia, dlaczego niektórzy ludzie czują się tak bardzo obco we własnym świecie.