piątek, 2 marca 2018

Spotkanie poświęcone książce Bruno Schulz "Szkice krytyczne" w IM


Instytut Mikołowski

zaprasza na spotkanie poświęcone
książce

Bruno Schulz
Szkice krytyczne
(wyd. słowo/ obraz/ terytoria, 2017)

W spotkaniu udział wezmą:

prof. Paweł Dybel
i
Jan Gondowicz

Prowadzenie:
Maciej Melecki i Krzysztof Siwczyk

9. 03. 2018
godz. 18


Paweł Dybel - Pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie oraz na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie jako profesor zwyczajny. Główne obszary jego badań to psychoanaliza, hermeneutyka, post-strukturalizm, filozofia polityczna, literatura współczesna. Stypendysta Fundacji im. Alexandra von Humboldta, Thyssen Stiftung, DAAD, DFG, The Mellon Foundation, The British Academy i Fundacji Kościuszkowskiej. Prowadził m.in. wykłady i seminaria na uniwersytetach w Bremie, Berlinie, Siegen, Manchesterze, Londynie i Buffalo. Trzykrotnie nominowany do Nagrody im. Jana Długosza. Najbardziej znane publikacje: Ziemscy, słowni, cieleśni. Szkice o współczesnej polskiej poezji (1988), Dialog i represja. Antynomie psychoanalizy Zygmunta Freuda (1995), Freuda sen o kulturze (1996), Granice rozumienia i interpretacji. O hermeneutyce Hansa-Georga Gadamera (2004), Zagadka „drugiej płci”. Spory wokół różnicy seksualnej w psychoanalizie i w feminizmie (2006), Okruchy Psychoanalizy (2007), Dylematy demokracji (2015),  Psychoanalytische Brocken. Philosophische Essays (2016), Psychoanaliza – ziemia obiecana? (2016).

Jan Gondowicz - Polski krytyk literacki, tłumacz i wydawca. Rodowity Warszawiak. Absolwent UW (polonistyka).Publikował w ogromnej ilości czasopism, m.in. w: "Filmie", "Kinie", "Playboyu", "Przekroju" i "Tygodniku Powszechnym".Prywatnie miłośnik kotów, królików miniaturek i skoczków pustynnych. Wybrane publikacje: "Warszawiacy jak leci. Czyli wszystko, co chcielibyście wiedzieć o Warszawie ale boicie się zapytać" (praca zbiorowa, Wydawnictwo CiS, 1997), "Jerzy Nowosielski" (Edipresse Polska, 2006), "Jerzy Duda-Gracz (1941-2004)" (Edpipresse Polska, 2006), "Bruno Schulz (1892-1942) (Edipresse Polska, 2007), "Zoologia fantastyczna uzupełniona" (Wydawnictwo CiS, 2007), "Perec - instrukcja obsługi" (praca zbiorowa, Korporacja Ha!Art, 2010) "Paradoks o autorze" (Korporacja Ha!Art, 2011, w przygotowaniu).

O książce:


Szkice krytyczne Brunona Schulza zawierają wszystkie zachowane teksty krytyczno-literackie, dzięki czemu książka ta – w takiej oto postaci - staje się bez mała absolutnym wydarzeniem literackim. Pierwsze tak obszerne wydanie wszystkich  utworów Schulza – jako autora tekstów teoretycznych, krytycznych i recnezenckich - gromadzi imponujący konglomerat krytycznej i auto refleksyjnej aktywności myśli autoraSklepów cynamonowych, tworząc automatycznie szeroki kontekst dla jego głównych dzieł, ale także przynosi niezwykle bogate spektrum jego fascynacji literaturą jemu współczesną. Gros szkiców i recenzji pochodzi wszak z okresu najżywszej, wzmożonej fazy jego kreacji literackiej, powstających jednocześnie względem opowiadań z Sanatorium pod klepsydrą i opowiadań, które nie znalazły już miejsca w odrębnym tomie. Mnogość recenzji z książek autorów polskich i zagranicznych - niekiedy doskonale znanych (Nałkowska, Kuncewiczowa, Breza, Kafka, Aragon, Mauriac, Vogel) lub częściowo bądź całkowicie zapomnianych (Ostenso, van Haardt, Gino) - mieści teksty kanoniczne, wielokrotnie już publikowane w wydaniach książkowych Schulza (Mityzacja rzeczywistościFredydurkeAneksja podświadomościList do St. I. Witkiewicza) obok prac kompletnie nieznanych współczesnemu czytelnikowi, dobytych z czeluści pierwodruków w przedwojennych pismach. Dystynkcją charakteru pisma krytycznego Schulza jest – w większości przypadków – intensywna wnikliwość w odczytywaniu i rozszyfrowywaniu sensów omawianych powieści, tomów wierszy lub społecznych czy artystycznych zjawisk, przybierająca niekiedy postać luźnych, olśniewających dywagacji (Wędrówki sceptykaPowstają legendy), traktatowego tonu (Mityzacja rzeczywistości), wysublimowanego, estetycznego toku narracji (Tragiczna wolność) czy sprawozdawczej, nieco suchej relacji z akcji powieści (Dzwony Bazylei). Schulz - krytyk jest niewątpliwie wieloraki: każdorazowo odmienny, niekryjący się ze swymi preferencjami, silnie empatyzujący z bliskimi mu autorami, wreszcie - otwarty na odmienne wobec niego style i formy literackiej narracji. Przynosi to dość pokaźną sumę – niekiedy schowanych lub mimowolnie ujawnianych – odautorskich konstatacji na temat absorbujących zagadnień natury filozoficzno - estetycznej, przechodzących we własne creda lub auto da fe: (…) Dno mitu musi komunikować z niezrozumiałym i przedsłownym, jeśli ma pozostać żywe, tkwić korzeniami w ciemnej ojczyźnie mitycznej. Ciemność mitu i ostra wyrazistość aktualnej historii: między Scyllą a Charybdą tych raf musiał przeprowadzić poeta swój okręt. Lub: Pozytywizm jest religią czasów, które nie doznały wielkości. Bo wielkość rozsiana jest skąpo w planie świata, jak odruzgi szlachetnego metalu w milach głuchego kamienia. Niewiara w wielkość wrodzona jest duchowi ludzkiemu. Jest w nas jakiś duch małości, który rozdrabnia, ryje, podgryza, kruszy, aż póki nie rozdrobi, nie rozniesie, nie przeryje skały wielkości. To jest nieustanna, żarliwa, podziemna praca małości. Ażeby zrozumieć, musi człowiek pomniejszać. Pasja rozumienia, asymilacji jest elementarną siłą, automatyczną funkcją ludzkości. Tak przegryza się ona przez wielkość, niszcząc ją. Historia pełna jest mrowisk i gruzów − wystygłych kopców wielkości. Psychologia − to przeciętność, to wiara w uniformizm, w szare prawo mrówki. Widać wyraźnie w tych enucjacjach, jak dalece i wielorako myśl Schulza grawitowała w otchłanność świata z jednej strony opartego na potrzebie nieustannej rekapitulacji mitu, jako fundamentalnego składnika, a z drugiej, zmierzającego ku formatowaniu człowieka - wtłaczanego w ciasne ramy dyktatu konkretnej użyteczności oraz opresyjnej funkcjonalności - jako naczelnych zasad współczesności.

Maciej Melecki               


Instytut Mikołowski
ul. Jana Pawła II 8/ 5
Mikołów

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz